GHOR (= de geneeskundige hulpverlenings­organisatie in de regio)

Wanneer  in Nederland een ramp of een zwaar ongeval plaatsvindt, organiseren politie, brandweer, GHOR en gemeenten gezamenlijk de rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Iedere organisatie heeft hierbij haar eigen wettelijke taken en verantwoordelijkheden. De GHOR organiseert de geneeskundige hulpverlening.

Hierbij wordt onderscheid gemaakt in:

Acute gezondheidszorg: de opvang van en zorg voor gewonden.
De GHOR coördineert tijdens een ramp de hulpverlening van de verschillende medische instanties; denk aan de meldkamer ambulancezorg, de ambulancedienst, ziekenhuizen, huisartsen en het Rode Kruis.

Publieke gezondheidszorg: de zorg die zich richt op de bescherming van de volksgezondheid bij ongevallen of rampen met (dreigend) gevaar voor mens en milieu, bijvoorbeeld wanneer gevaarlijke stoffen vrijkomen of bij een grootschalige uitbraak van een infectieziekte. Hierbij werkt de GHOR nauw samen met de GGD.

De witte kolom

In geval van een calamiteit verlenen de reguliere medische instanties (ziekenhuizen, GGD, ambulancedienst, meldkamer, huisartsen, Rode Kruis, maatschappelijk werk en slachtofferhulp) de geneeskundige hulp. Samen vormen deze instanties de ‘medische keten’ ofwel de ‘witte kolom’ in de rampenbestrijding. Voor een goede, gecoördineerde rampenbestrijding is het van groot belang dat deze diensten als één organisatie functioneren.

Het GHOR-bureau beschikt over beperkte menskracht en heeft niet alle expertise in huis om alle functies zelf in te vullen. Daarom schakelt de GHOR ook medewerkers in van de ambulancedienst, de GGD en instellingen voor psychosociale hulpverlening. Zo’n 40 functionarissen draaien naast hun reguliere werk piketdiensten. Wanneer zij piketdienst hebben kunnen zij 24 uur per dag, 7 dagen per week worden opgeroepen. Deze medewerkers maken deel uit van de parate crisisorganisatie van de GHOR.

Een ramp brengt altijd hectiek met zich mee. Daarom is het belangrijk dat hulpverleners goed zijn voorbereid. Dat betekent: opleiden, trainen en regelmatig oefenen. De GHOR oefent niet alleen met de partners in de witte kolom, maar ook met de politie, brandweer en gemeenten.

Een efficiënte rampenbestrijding kan niet zonder plannen, procedures en werkafspraken. Het opstellen hiervan behoort ook tot de taken van de GHOR.

Directeur publieke gezondheid

De GHOR is een onderdeel van VRBZO, maar staat inhoudelijk onder leiding van de directeur publieke gezondheid (DPG), die tevens directeur is van de GGD. Zij is verantwoordelijk voor de samenhang en de samenwerking binnen de medische keten en maakt afspraken met de partners in de witte kolom over de te leveren capaciteit in geval van een calamiteit. Daarbij gaat het onder andere om de beschikbaarheid van ambulances, de behandelcapaciteit in ziekenhuizen en de inzet van psychosociale hulp aan slachtoffers. De DPG is de adviseur van het openbaar bestuur voor de geneeskundige hulpverlening en de publieke gezondheid.

Advies over zorgcontinuïteit

De GHOR ziet het als haar taak om zorginstellingen bewust te maken van hun verantwoordelijkheden tijdens een calamiteit. Crises en grootschalige incidenten zijn voor zorginstellingen geen dagelijkse kost. Daarom moeten ze zich goed voorbereiden en regelmatig oefenen. De zorginstellingen zijn tenslotte verantwoordelijk voor het leveren van goede zorg, ook onder bijzondere omstandigheden zoals een ramp of een calamiteit.

Advies bij evenementen

In Zuidoost-Brabant vinden veel publieksevenementen plaats, denk aan dancefeesten op Aquabest en het E3-strand, Glow of de Eindhovense marathon. Een (grootschalig) evenement brengt risico’s met zich mee, voor gezondheid en voor veiligheid. De organisator van een evenement moet zich van deze risico’s bewust zijn en de kans op problemen zoveel mogelijk beperken.
De GHOR geeft in samenwerking met de GGD een gezondheidskundig advies aan de gemeente die de vergunning verleent. Het advies, dat integraal wordt opgesteld met de brandweer, bevat maatregelen die erop gericht zijn om het evenement op een veilige manier te laten verlopen en de kans op calamiteiten te beperken.

Advies bij ruimtelijke ontwikkelingen

In het kader van de toekomstige Omgevingswet bereidt de GHOR zich voor op advisering van gemeenten op het gebied van ruimtelijke ordening. De GHOR beoordeelt of de plannen specifieke veiligheidsrisico’s voor burgers opleveren en of ze zichzelf in veiligheid kunnen brengen bij een calamiteit. Ook kijkt de GHOR naar het effect van ruimtelijke plannen voor de veiligheid van kwetsbare groepen en voor de zorgverlening door zorginstellingen.